Hình ảnh đầu tiên hiện lên trong tâm trí bạn khi nhắc đến cá mập là gì? Một hung thần của biển cả? Trên thực tế, cuộc chiến sinh tồn của chúng lại mang nhiều góc khuất khác xa những gì chúng ta vẫn thấy trên màn ảnh.
Chào mừng bạn đến với [Daily Reading #18]: Sharks – Face Extinction. Trong chuyên mục hôm nay, thầy sẽ đồng hành cùng các bạn khám phá những sự thật đáng suy ngẫm về nguy cơ tuyệt chủng của loài vật này. Quan trọng hơn, đây sẽ là bước đệm để chúng ta mở rộng vốn kiến thức và bứt phá giới hạn ngôn ngữ của chính mình.
engonow.com
Bài đọc:
English:
Professor Robert Law, bead of Marine Biological Ltd, which monitors the ocean environment, and a leading governmental advisor on marine pollution, is claiming today that sharks are in danger of extinction. Professor Law’s main point is that worldwide the number of sharks of most species is dropping rapidly. Exact figures about these elusive creatures are hard to come by, but the general consensus is that certain kinds of shark population have decreased by up to 75% in the last 30 years.
The great white and tiger sharks have seen the greatest drop in numbers, down by as much as 90% from 20 years ago. Smaller sharks are also under threat – the populations of makos, hammerheads, even common dogfish are being decimated. Estimates suggest that British dogfish numbers have halved in the last decade alone.
And this decline is worldwide. The big sharks congregate mainly in the warmer waters of the Pacific and Caribbean, but cold water areas such as the Atlantic and the North Sea have their own species and these too are in danger. The reasons for the decline in numbers are not hard to see. One huge reason is the continued demand for shark fins in South-East Asia, where they are used to make soup and as ingredients in medicines. Most sharks that are killed commercially in the West are processed for the oil that comes from their livers. Sharks are also victims of fear, since they are routinely killed by fishermen when they are landed with other catches.
“Sharks have no protection.” writes Professor Law. “They are not outside the law – most countries have laws protecting the species which are most under threat – but the problem is that people are so frightened of them that the laws are not enforced. There are perhaps five marine biologists in Europe actively involved in attempts to save shark species, although there is greater awareness in America and Australia. Sharks have an image problem. Nobody associates them with needing to be saved simply because they are such fearsome predators.”
But the market demand for shark products has always been high. The real reason why shark stocks have plummeted is the same as the reason why other fish species are in decline. Modern fishing technology – the use of sonar and deep- netting in particular – has made the shark’s natural defences useless.
Charles Starkling, author of Jaws: the Myth of the Sea, agrees. “The equipment the shark has to defend itself is perfect in the right environment. Against other sharks, humans, fish, all the normal dangers, the shark is virtually invincible.” But Starkling adds that no animal, no matter how large and dangerous on its own, can fight against steel nets. “The nets that are put out to protect swimmers don’t just keep sharks away. They kill them. A shark which is caught in a net dies, because sharks can’t stop swimming. Without a swim bladder, the shark drowns as soon as it stops moving.” Starkling says it is common practice for sharks to have their fins cut off by fishermen and then to be dropped back in the ocean alive. They die by drowning.
And the ecology of sharks makes them especially vulnerable. Sharks are top-of- the-chain predators, feeding on virtually anything else in the water, and consequently they are quite rare. For every million herring in the Atlantic, there will be one mako. Sharks are solitary and territorial, with unimaginably vast areas. The larger sharks also reproduce slowly, giving birth to live young one at a time.
Most people are afraid of sharks, but without good reason. You are many thousands of times more likely to be run over or die from smoking – even death by lightning or drowning in your bath are more likely – than to be attacked by a shark, and even then most shark attack victims survive. Recent research suggests that most sharks kill by mistake after taking an exploratory bite – humans are not sharks’ chosen food. But time is running out for these ancient predators of the deeps. When their populations have gone below a certain level, no amount of legislation will protect them. Professor Law points out that most sharks cannot be kept in zoos, like tigers, and that once they are gone they will be gone forever. He counsels that sharks urgently need protection by law if they are to continue to grace the seas.
Vietnamese:
Giáo sư Robert Law, người đứng đầu tổ chức Marine Biological Ltd – nơi chuyên giám sát môi trường đại dương, đồng thời là một cố vấn hàng đầu của chính phủ về ô nhiễm biển, hôm nay tuyên bố rằng loài cá mập đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng. Luận điểm chính của Giáo sư Law là trên toàn thế giới, số lượng của hầu hết các loài cá mập đang sụt giảm nhanh chóng. Những con số chính xác về các sinh vật khó nắm bắt này rất khó để thu thập, nhưng sự đồng thuận chung là một số quần thể cá mập nhất định đã suy giảm tới 75% trong 30 năm qua.
Cá mập trắng lớn và cá mập hổ đã chứng kiến sự sụt giảm số lượng lớn nhất, giảm tới 90% so với 20 năm trước. Các loài cá mập nhỏ hơn cũng đang bị đe dọa – quần thể cá mập mako, cá mập búa, và thậm chí cả cá nhám thông thường cũng đang bị tàn phá. Các ước tính cho thấy số lượng cá nhám ở Anh đã giảm một nửa chỉ trong thập kỷ qua.
Và sự suy giảm này đang diễn ra trên quy mô toàn cầu. Những con cá mập lớn tập trung chủ yếu ở các vùng nước ấm của Thái Bình Dương và vùng Caribe, nhưng các khu vực nước lạnh như Đại Tây Dương và Biển Bắc cũng có những loài đặc hữu của riêng chúng và những loài này cũng đang gặp nguy hiểm. Những lý do dẫn đến sự sụt giảm số lượng không khó để nhận ra. Một lý do to lớn là nhu cầu liên tục đối với vây cá mập ở Đông Nam Á, nơi chúng được sử dụng để nấu súp và làm thành phần trong các loại thuốc. Hầu hết cá mập bị giết vì mục đích thương mại ở phương Tây được chế biến để lấy dầu từ gan của chúng. Cá mập cũng là nạn nhân của nỗi sợ hãi, vì chúng thường xuyên bị ngư dân giết chết khi vô tình mắc lưới cùng với các mẻ cá khác.
“Cá mập không được bảo vệ.” Giáo sư Law viết. “Không phải vì chúng nằm ngoài vòng pháp luật – hầu hết các quốc gia đều có luật bảo vệ những loài bị đe dọa nhiều nhất – nhưng vấn đề là con người quá sợ hãi chúng nên luật không được thực thi. Có lẽ chỉ có khoảng năm nhà sinh vật học biển ở châu Âu tích cực tham gia vào các nỗ lực cứu các loài cá mập, mặc dù nhận thức về vấn đề này ở Mỹ và Úc có cao hơn. Cá mập đang gặp rắc rối về mặt hình ảnh. Không ai nghĩ rằng chúng cần được cứu đơn giản chỉ vì chúng là những kẻ săn mồi quá đáng sợ.”
Tuy nhiên, nhu cầu của thị trường đối với các sản phẩm từ cá mập luôn ở mức cao. Lý do thực sự khiến số lượng cá mập lao dốc cũng giống như lý do khiến các loài cá khác bị suy giảm. Công nghệ đánh bắt hiện đại – đặc biệt là việc sử dụng sóng siêu âm (sonar) và lưới đánh bắt sâu – đã khiến các cơ chế phòng vệ tự nhiên của cá mập trở nên vô dụng.
Charles Starkling, tác giả cuốn Jaws: the Myth of the Sea (Hàm cá mập: Huyền thoại của biển cả), cũng đồng tình với điều này. “Các vũ khí mà cá mập có để tự vệ là hoàn hảo trong một môi trường phù hợp. Trước những con cá mập khác, con người, các loài cá và mọi mối nguy hiểm thông thường, cá mập gần như là bất bại.” Nhưng Starkling nói thêm rằng không một loài động vật nào, dù có lớn và nguy hiểm đến đâu, có thể chống lại được những tấm lưới thép. “Những tấm lưới được giăng ra để bảo vệ người bơi không chỉ đơn thuần là xua đuổi cá mập. Chúng giết chết cá mập. Một con cá mập bị vướng vào lưới sẽ chết, bởi vì cá mập không thể ngừng bơi. Do không có bong bóng cá, cá mập sẽ chết đuối ngay khi nó ngừng di chuyển.” Starkling cho biết một thực trạng phổ biến là cá mập bị ngư dân cắt trụi vây rồi ném trở lại đại dương khi vẫn còn sống. Sau đó, chúng sẽ chết vì chìm (chết đuối).
Và đặc điểm sinh thái của cá mập khiến chúng đặc biệt dễ bị tổn thương. Cá mập là loài săn mồi đứng đầu chuỗi thức ăn, ăn gần như mọi thứ khác dưới nước, và hậu quả là chúng khá hiếm. Cứ một triệu con cá trích ở Đại Tây Dương thì mới có một con cá mập mako. Cá mập sống đơn độc và có tính bảo vệ lãnh thổ cao, cai quản những vùng biển rộng lớn đến mức khó tin. Các loài cá mập lớn hơn cũng sinh sản chậm, mỗi lần chỉ sinh ra một con non.
Hầu hết mọi người đều sợ hãi cá mập, nhưng lại không có lý do chính đáng. Bạn có khả năng bị xe tông hoặc chết vì hút thuốc cao hơn hàng ngàn lần – thậm chí nguy cơ tử vong do sét đánh hay chết đuối trong bồn tắm cũng cao hơn – so với việc bị cá mập tấn công, và ngay cả khi bị tấn công thì hầu hết các nạn nhân đều sống sót. Các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng phần lớn các vụ cá mập giết người là do nhầm lẫn sau khi chúng cắn thử một miếng mang tính thăm dò – con người không phải là thức ăn được cá mập lựa chọn. Nhưng thời gian đang cạn dần đối với những kẻ săn mồi cổ đại của biển sâu này. Khi quần thể của chúng giảm xuống dưới một mức nhất định, sẽ không có một đạo luật nào có thể bảo vệ được chúng nữa. Giáo sư Law chỉ ra rằng hầu hết các loài cá mập không thể nuôi nhốt trong sở thú như loài hổ, và một khi chúng biến mất, chúng sẽ biến mất mãi mãi. Ông khuyến nghị rằng cá mập đang khẩn thiết cần được pháp luật bảo vệ nếu muốn chúng tiếp tục điểm tô cho những đại dương.
Từ vựng nổi bật:
1. Monitor /ˈmɑːnɪtər/ (Động từ) – Giám sát, theo dõi
- Ngữ cảnh: “…monitors the ocean environment…” (giám sát môi trường đại dương)
2. Extinction /ɪkˈstɪŋkʃn/ (Danh từ) – Sự tuyệt chủng
- Ngữ cảnh: “…sharks are in danger of extinction.” (có nguy cơ tuyệt chủng)
3. Elusive /ɪˈluːsɪv/ (Tính từ) – Khó tìm, khó nắm bắt
- Ngữ cảnh: “…these elusive creatures…” (những sinh vật khó nắm bắt này)
4. Consensus /kənˈsensəs/ (Danh từ) – Sự đồng thuận, nhất trí
- Ngữ cảnh: “…the general consensus is that…” (sự đồng thuận chung là…)
5. Decimate /ˈdesɪmeɪt/ (Động từ) – Tàn phá, tiêu diệt phần lớn
- Ngữ cảnh: “…are being decimated.” (đang bị tiêu diệt hàng loạt)
6. Congregate /ˈkɑːŋɡrɪɡeɪt/ (Động từ) – Tụ tập, tập hợp
- Ngữ cảnh: “The big sharks congregate mainly in…” (tụ tập chủ yếu ở…)
7. Enforce /ɪnˈfɔːrs/ (Động từ) – Thực thi (luật pháp)
- Ngữ cảnh: “…the laws are not enforced.” (luật không được thực thi)
8. Awareness /əˈwernəs/ (Danh từ) – Sự nhận thức
- Ngữ cảnh: “…there is greater awareness in…” (có nhận thức tốt hơn ở…)
9. Fearsome /ˈfɪrsəm/ (Tính từ) – Đáng sợ
- Ngữ cảnh: “…such fearsome predators.” (những kẻ săn mồi đáng sợ)
10. Predator /ˈpredətər/ (Danh từ) – Kẻ săn mồi, thú ăn thịt
- Ngữ cảnh: “…top-of-the-chain predators…” (những kẻ săn mồi đứng đầu chuỗi thức ăn)
11. Plummet /ˈplʌmɪt/ (Động từ) – Lao dốc, giảm mạnh
- Ngữ cảnh: “…shark stocks have plummeted…” (số lượng cá mập đã giảm mạnh)
12. Virtually /ˈvɜːrtʃuəli/ (Trạng từ) – Hầu như, gần như
- Ngữ cảnh: “…the shark is virtually invincible.” (hầu như bất bại)
13. Invincible /ɪnˈvɪnsəbl/ (Tính từ) – Vô địch, bất bại
- Ngữ cảnh: “…the shark is virtually invincible.” (hầu như bất bại)
14. Ecology /iˈkɑːlədʒi/ (Danh từ) – Sinh thái (học)
- Ngữ cảnh: “And the ecology of sharks…” (và sinh thái của cá mập…)
15. Vulnerable /ˈvʌlnərəbl/ (Tính từ) – Dễ bị tổn thương
- Ngữ cảnh: “…makes them especially vulnerable.” (khiến chúng đặc biệt dễ bị tổn thương)
16. Solitary /ˈsɑːləteri/ (Tính từ) – Đơn độc, sống một mình
- Ngữ cảnh: “Sharks are solitary…” (Cá mập sống đơn độc…)
17. Territorial /ˌterəˈtɔːriəl/ (Tính từ) – Có tính bảo vệ lãnh thổ
- Ngữ cảnh: “…and territorial…” (và có tập tính bảo vệ lãnh thổ)
18. Exploratory /ɪkˈsplɔːrətɔːri/ (Tính từ) – Có tính thăm dò
- Ngữ cảnh: “…taking an exploratory bite…” (cắn thử mang tính thăm dò)
19. Legislation /ˌledʒɪsˈleɪʃn/ (Danh từ) – Pháp luật, sự lập pháp
- Ngữ cảnh: “…no amount of legislation will protect them.” (không có luật pháp nào bảo vệ được)
20. Counsel /ˈkaʊnsl/ (Động từ) – Khuyên bảo, khuyến nghị
- Ngữ cảnh: “He counsels that sharks urgently need…” (Ông ấy khuyến nghị rằng…)
Nếu bạn đang tìm kiếm một địa chỉ học IELTS Bình Tân hoặc khu vực Quận 6 uy tín và chất lượng, đừng ngần ngại liên hệ ngay qua fanpage để trung tâm tư vấn lộ trình phù hợp nhất cho bạn nhé!
IELTS Master powered by Engonow
Enlighten Your Goal Now.
Quận 6 – Bình Tân, TP HCM / Online toàn cầu.
engonow.edu.vn
Xem thêm: [DAILY READING #8]: DEPRESSION
